คิดถึงสะพานกอตอ สะพาน(ไม่)มิตรภาพ

       ในวันที่ 9 ธ.ค.2552 ชาวนราธิวาส กำลังจะได้ชื่อใหม่ของสะพานข้ามแม่น้ำโก-ลก ที่เชื่อมพรมแดนระหว่างไทย-มาเลเซีย ที่มีการลงนามร่วมกันของผู้นำสองประเทศ นายกรัฐมนตรี อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ และนายราจิบ ราซัค นายกรัฐมนตรีของมาเลเซีย

       หลังจากสะพานแห่งนี้ได้ถูกสร้างแล้วเสร็จเมื่อหลายปีที่ผ่านมา ตามความร่วมมือเศรษฐกิจ3ฝ่ายหรือ IM-TGTประกอบด้วย อินโดนีเซีย มาเลเซียและไทย

       โดยสะพานแห่งนี้ มีจุดเริ่มต้นฝั่งไทยที่ บ้านบูเก็ตตา อ.ตากใบ จ.นราธิวาส ส่วนฝั่งมาเลเซีย จะมีจุดเริ่มต้นที่ บ้านบูเก็ตบุหงา ในรัฐกลันตัน เดิมสะพานแห่งนี้ชื่อ “The Second Bridge” แต่รัฐบาลสองประเทศ ลงความเห็นที่จะเปลี่ยนชื่อใหม่เป็น “The Friendship Bridge” หรือ “สะพานมิตรภาพ”

       เมื่อเอ่ยถึงสะพานในพื้นที่ 3จังหวัดชายแดนภาคใต้ ทำให้หวนคิดถึง”สะพานกอตอ” ที่จังหวัดปัตตานี

       แม้ว่าปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้นจะนานร่วม 40ปี โดยเหตุเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2518 เมื่อมีชายชาวมุสลิม 5คนและเด็กอีก1คน นั่งรถยนต์มาจากตัวจังหวัดนราธิวาส เพื่อจะกลับบ้านที่ อ.บาเจาะ จ.นราธิวาส

       แต่ระหว่างทาง ถูกทหารซึ่งตั้งค่ายอยู่ที่วัดเชิงเขา ต.บารูกาสาเมาะ อ.บาเจาะ ได้กั้นรถและตรวจค้น ก่อนที่ชายทั้ง 5 คน กลายเป็นศพถูกนำไปโยนทิ้งแม่น้ำบริเวณสะพานกอตอ ในเขตติดต่อระหว่าง อ.บาเจาะ จ.นราธิวาส กับ อ.สายบุรี จ.ปัตตานี

       แต่เรื่องกลับไม่เป็นความลับ เมื่อ เด็กชายสือแม บราซะ ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ที่นั่งในรถมากับชายทั้ง 5 คน ถูกทำร้ายและนำมาโยนทิ้งแม่น้ำด้วยเช่นกัน...แต่เขาไม่ตาย

      เด็กชายสือแม รอดชีวิตกลับมานำเรื่องราวมาถ่ายทอดให้ญาติพี่น้องได้รับรู้......

       “ สือแม นั่งรถโดยมีคนควบคุมอยู่ด้านหลังประมาณ 10คน ไปได้สักพักจึงถูกแทงด้วยมีดจากด้านหลัง และถูกตีที่ศีรษะอีก 2-3ที สือแมล้มลงและแกล้งทำเป็นตาย รถวิ่งต่อไปสักพัก สือแม พี่ชาย และเพื่อน ถูกจับโยนจากสะพานกอตอ ลงมาในคลอง “

       หลังจากสือแม ขึ้นจากน้ำได้แล้วไปขอหลบอยู่ที่บ้านชาวบ้านหลังหนึ่งจนถึงเช้า ชาวบ้านจึงได้ไปช่วยตามพ่อแม่ของสือแม พร้อมเพื่อนบ้าน เพื่อนำตัวสือแม ไปรักษาตัวที่โรงพยาบาลคริสเตียนในอำเภอสายบุรี (อ่านรายละเอียดสรุปย่อคำให้การของสือแมได้ที่ “ ปัญหาความขัดแย้งในสี่จังหวัดภาคใต้” ของ อารง สุทธาศาสน์, 2519)

       เรื่องราวได้กลายเป็นข่าวใหญ่ จนนำไปสู่การประท้วงเรียกร้องความเป็นธรรมเกิดขึ้นหน้าศาลากลางจังหวัดปัตตานี ในวันที่ 11 ธ.ค. 2518 พร้อมกับยื่น ข้อเรียกร้อง 3 ข้อโดยให้รัฐบาลจับกุมผู้กระทำผิดมาลงโทษตามกฎหมาย ให้รัฐบาลทบทวนนโยบายการปราบปรามโจรผู้ร้ายใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้และให้ถอนทหารไปจาก 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

       การประท้วงผ่านไปได้แค่ 3 วัน ในคืนวันที่ 13 ธ.ค. 2518 มีมือลึกลับขว้างระเบิดใส่ที่ชุมนุม ทำให้มีผู้เสียชีวิต 12 คน บาดเจ็บอีก 25 คน ก่อนจะย้ายมาชุมนุมสถานที่ใหญ่ ณ มัสยิดกลางปัตตานี

       ในที่สุดการชุมนุมประท้วงครั้งประวัติศาสตร์ใน 3 จังหวัดภาคใต้ ที่ยืดเยื้อมายาวนาน 45 วัน ก่อนจะได้ยุติลงในวันที่ 24 ม.ค. 2519 "สะพานกอตอ"วันนี้ แม้จะรื้อทำใหม่..... แต่ก็มิอาจลบความเจ็บปวดในอดีตได้