ฮิจเราะห์

       พี่น้องร่วมศรัทธาทุกท่าน : ประชาชาติอิสลามได้ย่างเข้าสู่ปีฮิจเราะหฺใหม่ 1431 เมื่อ ไม่กี่วันที่ผ่านมา ตอนนี้เรากำลังอยู่ในปีฮิจเราะห์ศักราชใหม่ ซึ่งท่านอุมัรอิบนุลค็อฏฏอบได้ริเริ่มปฏิทินอิสลามโดยเริ่มต้นจากการอพยพของ ท่านรอซูลจากมักกะห์สู่มาดีนะหฺ อันเป็นจุดหนึ่งในประวัติศาสตร์อิสลามที่สำคัญยิ่ง ถึงแม้ในประวัติศาสตร์อิสลามีหลายเหตุการณ์ที่สำคัญๆ เช่น การกำเนิดของท่านนบี เหตุการณ์ที่ท่านนบีรับวะฮ์ยีครั้งแรกในถ้ำฮิรออฺ เหตุการณ์อิสรออฺเมียะรอจ เหล่านี้ล้วนเป็นเหตุการณ์สำคัญในอิสลามทั้งสิ้น แต่การเลือกเหตุการณ์อพยพของท่านนบีเป็นจุดเริ่มต้นของปฏิทินอิสลามนั้นเป็น การแสดงให้เห็นถึงความสำคัญที่มากกว่าเหตุการณ์อื่น ดังนั้นเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งที่เราต้องมาศึกษาการฮิจเราะหฺของท่านนบี เพื่อนำบทเรียนและประโยชน์จากเหตุการณ์นี้เอาไปใช้ในชีวิตความเป็นอยู่ของ มุสลิม

       พี่น้องที่รักทั้งหลาย  อะไรคือความหมายของฮิจญ์เราะหฺ?

        ในด้านภาษานั้น ฮิจเราะหฺ หมายถึง การอพยพ การย้ายถิ่นฐาน หรือถ้าในด้านนามธรรมก็หมายถึงการละทิ้ง เช่นการละทิ้งพฤติกรรมที่ไม่ดีสู่พฤติกรรมที่ดีก็ถือว่าเป็นการฮิจเราะห์ เช่นกัน ดังนั้นเป็นการไม่ผิดหากเราจะกล่าวว่ามุสลิมต้องฮิจเราะหทุกๆวัน เพราะมุสลิมจำเป็นต้องละทิ้งความชั่วไปสู่ความดีอย่างสม่ำเสมอ

        ในด้านวิชาการ ฮิจเราะหฺ หมายถึง การอพยพของท่านนบีมุหัมมัด ศ็อลลัลลอฮฺ อะลัยฮิ วะสัลลัม และเหล่าเศาะหาบะฮฺ (บรรดาสาวก) จากนครมักกะฮฺสู่นครมะดีนะฮฺ เมืองหลวงและรัฐนครแห่งแรกในอิสลาม

พี่น้องมุสลิมีน

        ท่านนบีนั้นเคยพูดว่าท่านรักมักกะหฺซึ่งเป็นบ้านเกิดเมืองนอนของท่าน แต่เหตุใดท่านนบีจึงต้องอพยพจากถิ่นที่ท่านรักไปยังเมืองมาดีนะหฺ ซึ่งนักประวัติศาสตร์อิสลามได้สรุปสาเหตุการอพยพไว้หลายประเด็นด้วยกัน สามารถสรุปได้ดังนี้

        สาเหตุแรก เนื่องจากท่านนบีและเศาะฮาบะหฺได้ถูกพวกชาวมุชริกีนกุเรชกดขี่ข่มเหงอย่าง ไร้มนุษยธรรม พวกเขาถูกห้ามมิให้เผยแพร่ศาสนาอิสลาม ไม่ได้รับแม้แต่สิทธิแห่งการปฏิบัติตามหลักการศาสนา ถือเป็นยุคที่ชาวมุสลิมได้รับความเดือดร้อนและประสบความยากลำบากมากที่สุด แต่บรรดามุสลิมีนก็สามารถเผชิญหน้าอุปสรรคเหล่านั้นด้วยความอดทน อดกลั้น เสียสละ อันเป็นบทเรียนแก่เราชนรุ่นหลังว่า การที่อิสลามมาถึงเรานั้นบรรดาบรรพชนรุ่นแรกต่างได้ก็ต้องประสบกับการทรมาน ทางร่างกายและจิตใจ การสูญเสียชีวิตทรัพย์สิน การตัดขาดจากพ่อแม่พี่น้อง ดังนั้นเป็นการอกตัญญูอย่างยิ่งหากเราจะไม่หวงแหนอิสลาม เป็นการเนรคุณอย่างยิ่งหากเราไม่ปกป้อง ไม่ต่อสู่ในหนทางแห่งอิสลาม

        สาเหตุที่สองของการฮิจเราะหฺคือ การที่ชาวกุเรชวางแผนจะสังหารท่านนบี โดย พวกเขาใช้วิธีการคัดเลือกตัวแทนนักฆ่าจากเผ่าอาหรับต่างๆเพื่อร่วมปฏิบัติ การฆาตกรรมโดยพร้อมเพรียงกัน ทั้งนี้เพื่อไม่ให้เผ่า บนีอับดุมะนาฟ (เผ่าของท่านนบี ศ็อลลัลลอฮฺ อะลัยฮิ วะสัลลัม) สามารถปกป้องท่านนบีหรือล้างแค้นทำสงครามกับเผ่าต่างๆ ในนครมักกะห์ได้ทั้งหมดในคราวเดียว อัลลอฮฺทรงแจ้งเรื่องนี้ว่า

        สาเหตุที่สามคือ การที่ท่านนบีได้ทำสัตยาบัน อัลอะเกาะบะหฺกับบรรดาผู้นำชาวมาดีนะหฺที่เดินทางมาทำฮัจญ์ที่เมืองมักกะห์ ซึ่ง พวกเขาได้ให้คำมั่นสัญญากับท่านนบีว่าจะคุ้มครองและปกป้องท่านนบี เสมือนที่พวกเขาคุ้มครองและปกป้องภรรยาและลูกหลานของตนเอง และจะต่อสู้เพื่อเผยแผ่อัลอิสลาม

        เหล่านี้คือสาเหตุทำทำให้มีการฮิจเราะห์เกิดขึ้น

        พี่น้องที่รักท่านนบีทั้งหลาย : พวกเราแทบจะทุกคนต่างก็ได้เคยศึกษาหรือฟังเรื่องราวรายละเอียดการอพยพของท่าน นบีกับท่านอบูบักรฺมาแล้ว ซึ่งเรื่องนี้เราได้ยินได้ฟังจากครูบาอาจารย์ตั้งแต่เด็กๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการออกจากบ้านโดยให้ท่านอลีหลอกว่าเป็นท่านนบี หรือเหตุการณ์ที่ท่านนบกับอบูบักรฺเข้าไปหลบซ่อนในถ้ำ หรือเหตุการณ์ที่อัสมาอฺบินติอบูบักรฺเสียสละ เสี่ยงชีวิตเอาอาหารไปให้ท่านนบีและบิดา ซึ่งรายละเอียดตรงนี้ไม่อาจจะมากล่าวในคุตบะห์ที่มีเวลาอย่างจำกัดนี้ได้ แต่เราจะมาดูมาศึกษาบทเรียนที่เราสามารถนำเอาไปใช้ในชีวิตแห่งการเป็นมุสลิม ของเรา

ประโยชน์หรือบทเรียนจากการอพยพสามารถสรุปได้ดังนี้
        ข้อแรก การฮิจญ์เราะฮฺนับเป็นช่วงที่ลำบากที่สุดเหตุการณ์หนึ่งในชีวิตท่านนบี ซึ่งท่านนบีสามารถที่จะขอดุอาอฺให้อัลลอฮฺทรงช่วยให้ทุกอย่างง่ายขึ้นในพริบ ตา เนื่องจากดุอาอฺของท่านนั้นอัลลอฮฺจะตอบรับซึ่งท่านสมควรอย่างยิ่งที่จะได้ รับความช่วยเหลือจากอัลลอฮฺโดยไม่จำเป็นต้องลำบากอพยพเร่ร่อนในทะเลทรายที่ แห้งแล้งนานหลายวัน แต่ท่านนบีกลับเลือกวิธีปุถุชนธรรมดาที่ต้องเสี่ยงชีวิต และได้วางแผนการต่างๆอย่างรอบคอบและรัดกุม เพื่อเป็นบทเรียนให้ทุกคนรู้ว่ามนุษย์นั้นต้องมีความพยายาม ต้องเคลื่อนไหว ไม่อยู่เฉย ต้องกระทำสิ่งที่เป็นสาเหตุของความสำเร็จ ครบถ้วนและเต็มความสามารถแล้ว จากนั้นจึงตะวักกัลมอบหมายการงานต่ออัลลอฮฺ เขาย่อมประสบความสำเร็จอย่างแน่นอนด้วยความประสงค์ของอัลลอฮฺ

        บทเรียนที่สอง การทำงานเพื่อศาสนานั้นต้องมีความอิคลาส(บริสุทธิ์ใจ)และปราศจากผลประโยชน์ ส่วนตัว จากฮิจเราะห์ท่านนบีจะเห็นได้ว่าการฮิจเราะห์ของท่านนั้นเป็นไปเพื่ออัลลอฮฺ มิได้เพื่อผลประโยชน์หรือดุนยา ทั้งๆที่ท่านสามารถจะอยู่อย่างสบายๆในมักกะหฺโดยรับข้อเสนอที่ชาวกุเรชเสนอ แต่ท่านกลับเลือกหนทางของศาสนาแม้ว่าท่านจะประสบกับความลำบากก็ตาม

        บทเรียนที่สาม ต้องยะเก่น (เชื่อมั่น)อยู่เสมอว่าผลลัพท์บั้นปลายนั้นจะอยู่กับผู้ที่ภักดีต่ออัลลอฮฺ แม้ว่าท่านนบีจะประสบกับความยากลำบากและภยันตรายมากมายในการฮิจเราะหฺแต่ผล สุดท้ายท่านก็สามารถทำให้อิสลามยิ่งใหญ่และท่านก็กลับไปพิชิตมักกะหฺได้ใน ภายหลัง

        บทเรียนที่สี่ มุอฺมินต้องมั่นคงในอีหม่าน ต้องเชื่อมั่นในความช่วยเหลือของอัลลอฮฺแม้ในภาวะคับขันหรือช่วงวิกฤติแค่ ไหนก็ตาม ดังที่ท่านนบนีได้กล่าวกับท่านอบูบักร์ในถ้ำในระหว่างการหลบหนีชาวมักกะห์ ที่ตามล่าอยู่ว่า "เจ้านึกว่าเรามีอยู่กันสองคนหรือ แท้จริงนั้นอัลลอฮฺนั้นอยู่กับเราสองคน"

นอกจากนี้ยังมีบทเรียนอื่นๆที่เราสามารถสรุปจากเหตุการณ์ฮิจเราะห์ กล่าวคือ
- ใครที่รักษาอัลลอฮฺ อัลลอฮจะรักษาเขา
- แท้จริงในความยากนั้นมีความง่ายอยู่
- ชัยชนะนั้นจะอยู่กับผู้ที่อดทน
- ผู้ที่ยิ่งใหญ่นั้นคือผู้ที่รู้จักให้อภัย
- ความสำคัญของการก่อตั้งรัฐอิสลามและเสรีภาพในการนับถือศาสนา
- ความประเสริฐของการอพยพและตำแหน่งอันสูงส่งของบรรดามุฮาญีรีน โดยเฉพาะท่านอบูบักร์ผู้ที่เคียงข้างนบีในการฮิจเราะห์
- ความประเสริฐของมาดีนะหฺและชาวอันศอร

        พี่น้องที่หวังในสรวงสวรรค์ทุกท่าน : ขอให้พี่น้องนำบทเรียนต่างๆที่ได้ยินมาในคุตบะห์ข้างต้นไปใช้ในการดำเนินชีวิต ของเรา อย่าให้เหตุการณ์ฮิจเราะห์เป็นเพียงนิยายที่เราฟังแล้วผ่านไป หรือนิทานที่เราเล่าให้เด็กๆฟัง และขอให้พี่น้องจงตระหนักอยู่เสมอว่าถ้าไม่มีฮิจเราะห์ของท่านนบีแล้ว ป่านนี้เราจะเป็นอย่างไร?