เพื่อนบ้าน : คนสำคัญที่มักถูกลืม

        เคยไหมคะ ที่อยากจะหาญะมาอะฮฺดีๆไว้คอยช่วยเหลือดูแลอีมานกันและกัน แต่หาเท่าไหร่ก็ไม่ยักเจอ พี่น้องที่พอจะเข้าเค้าว่าสามารถช่วยเหลือให้เราสมปรารถนาได้ก็ช่างอยู่ห่าง ไกล จะพบเจอกันได้ทีก็ต่อเมื่อมีวาระโอกาสพิเศษ และเคยไหมคะ ที่ไปร่วมกิจกรรม หรือฟังบรรยายนอกบ้านมา แล้วหัวใจโลดพองด้วยบรรยากาศและความรู้อิสลามที่ได้รับทำให้หัวใจรู้สึกใกล้ ชิดอัลลอฮฺเหลือเกิน ไฟในตัวคุกรุ่นอยากจะทำงานเพื่ออิสลามขึ้นมาอย่างเต็มกำลัง แต่พอกลับมาเจอสภาพใกล้ตัวในชีวิตประจำวัน ความเป็นอยู่ของคนในชุมชน การทำตัวของเด็กวัยรุ่นในละแวกบ้าน แล้วไฟที่เพิ่งคุโชนเมื่อกี้ก็กลับดับมอดลงจนแทบเหลือแต่ขี้เถ้า กลายเป็นความเศร้าท้อรันทดใจที่มาเติมเต็มในตัวแทน ก็อย่างที่เราเคยได้ยินใครต่อใคร(อาจรวมถึงตัวเราเองด้วย)บ่นเสมอๆแหละค่ะ ว่า เดี๋ยวนี้ชุมชนมุสลิมกลายเป็นศูนย์รวมของอบายมุขสารพัดชนิดไปแล้ว

         อย่ากระนั้นเลย การบ่นระบายและพร่ำรำพรรณไม่เคยมอบทางออกให้กับอะไรนอกจากลมในปากของเราเอง ฉะนั้นเรามาลองคิดหาทางแก้ไขกันน่าจะดีกว่า อย่างน้อยขอให้ได้ลองทำอะไรบ้างแม้จะเป็นเพียงสิ่งที่เล็กน้อยเกินกว่าจะ สามารถแก้ไขปัญหาในภาพรวมได้ แต่อย่าลืมว่าภูเขาสูงเสียดเมฆก็ประกอบขึ้นมาจาก้อนดินเท่ากำปั้นทั้งนั้น บางทีนะคะ ทางแก้ที่เราพอจะทำได้สำหรับปัญหาที่กล่าวๆมารวมถึงอีกสารพัดปัญหาในทำนอง เดียวกันนี้อาจไม่ได้มีจุดเริ่มอยู่ที่ไหนไกลเลย แต่อยู่แค่ข้างๆบานเรานี่เอง ลองเยี่ยมหน้าออกไปมองและเรียนรู้คนสำคัญในอิสลามที่อยู่ข้างๆตัวเราดู ก็คนที่เราเรียกว่า‘เพื่อนบ้าน’นั่นแหละค่ะ

         อิสลามให้ความสำคัญกับเพื่อนบ้านมาก มีหะดีษหลายบททีเดียวที่บอกถึงสิทธิของเพื่อนบ้านด้วยสำนวนที่แสดงคุณค่าสูง ยิ่งอย่างที่เราคงผ่านๆตากันมาบ้าง แต่ไม่รู้เพราะสภาพชีวิตในสังคมสมัยใหม่ด้วยหรือเปล่าที่ทำให้เรามักมองข้าม คนสำคัญกลุ่มนี้ไปในหลายๆครั้ง

        ถ้าเรามองเรื่องเพื่อนบ้านในอิสลามให้ลึกลงไปกว่าการตักแกงแจกกัน เราอาจพบอะไรดีๆหลายอย่างที่ถูกละเลยไป หลาย ครั้งเราตั้งเรดาร์ระยะทางเป็นสิบเป็นร้อยกิโลเมตรเพื่อมองหาญะมาอะฮฺที่จะ ช่วยเหลือเราในเรื่องอิสลาม แต่ถ้าเราลองลดระดับเรดาร์ลงหน่อย ให้เหลือแค่ไม่กี่เมตร เราอาจมองเห็นใครบางคนที่กำลังมองหาสิ่งเดียวกับเรามาจากบ้านข้างๆเราก็ได้ และถ้าอัลลอฮฺช่วยเหลือให้เรามองเห็นกันเมื่อไหร่ล่ะก็ เราก็คงจะได้ญะมาอะฮฺที่ใกล้ชิดกันมาก สามารถไปมาหาสู่กันได้สม่ำเสมอ และยิ่งสำหรับมุสลิมะฮฺอย่างเรา ญะมาอะฮฺบ้านใกล้เรือนเคียงเช่นนี้ยิ่งวิเศษใหญ่ เพราะลดข้อจำกัดในเรื่องการเดินทางของเราไปได้มากโข แถมยังสามารถปรึกษาแลกเปลี่ยนปัญหาต่างๆระหว่างกันได้ในบริบทที่ใกล้เคียง กันมากๆด้วย เช่น เรื่องการเลี้ยงดูลูก ระหว่างกษาคนที่อยู่ในพื้นที่เดียวกัน ึกษาคนที่อยู่ในพื้นที่เดียวกัน กับคนต่างพื้นที่ย่อมให้ทั้งคำแนะนำและความช่วยเหลือแก่เราได้ต่างกัคนที่อยู่ในพื้นที่เดียวกันกับคนต่างพื้นที่ย่อมให้ทั้งคำแนะนำและความช่วยเหลือแก่เราได้ต่างกันแน่นอน

        และก็คงมีอีกหลายครั้ง ที่เรารู้สึกเศร้าใจกับปัญหาในชุมชนมุสลิมของเรา เรื่องราวต่างๆตั้งแต่สภาพของวัยรุ่นหนุ่มสาวไปจนถึงคณะกรรมการมัสญิดที่ ผ่านเข้ามาให้รับรู้ล้วนชวนหน่ายเนือย จนเราหลายคนบอกลางานดะอฺวะฮฺในชุมชนแล้วหันไปทุ่มเทให้กับงานของกลุ่มองค์กร ภายนอกที่ดูน่าจะมีความหวังมากกว่า ซึ่งก็คงไม่ใช่เรื่องผิดนักถ้าเราได้พยายามทำงานกับคนในละแวกใกล้ตัวอย่าง เต็มกำลังแล้ว แต่มันสิ้นไร้อนาคตเอาเสียจริงๆ ทว่าส่วนใหญ่แล้วดูเหมือนว่าเรายังพยายามไม่มากพอ หรือบางครั้งก็น่าจะกล่าวได้ว่ายังไม่ได้พยายามเลย

         ลองมองหาเป้าหมายของเราสักคนหรือหลายคนจากคนสำคัญอย่างเพื่อนบ้าน อาจเป็นมุสลิมะฮฺรุ่นราวคราวเดียวกันที่อยู่บ้านหัวมุมปากซอย หรือใครสักคนที่อยู่ร่วมชุมชน เป็นคนที่มีคุณสมบัติพอจะร่วมเรียนรู้แลกเปลี่ยนปัญหาในชุมชนและในสังคม มุสลิมโดยภาพรวมไปกับเราได้ พยายามสร้างความสนิทสนมกับเขาและขยายความสนิทสนมนั้นออกไปยังบ้านหลังอื่นๆ ในละแวกใกล้ ลองหากิจกรรมในแนวทางอิสลามมาทำร่วมกัน อาจเป็นการฮะละเกาะฮฺ การหาเวลาว่างสอนหนังสือให้เด็กในชุมชน การแลกเปลี่ยนหนังสือศาสนาหรือซีดีบรรยายธรรรม การ ไปเยี่ยมเยียนบ้านมุสลิมะฮฺคนอื่นๆในแถบนั้นที่พอจะรู้จักมักคุ้น ฯลฯ เมื่อความสนิทสนมบนพื้นฐานอิสลามเกิดขึ้นระหว่างเราในระดับหนึ่งแล้ว เราก็สามารถจะช่วยกันทำงานดะอฺวะฮฺกับคนอื่นๆในชุมชนได้ภายใต้กรอบเกณฑ์ของ ศาสนา การกระทำเล็กๆน้อยๆ ของคนไม่กี่คนเช่นนี้อาจไม่สามารถแก้ปัญหาหมักหมมในชุมชนของเราและในสังคม มุสลิมโดยรวมได้โดยตรง แต่อย่างน้อยการได้ลงมือทำอะไรบ้างตามกำลังความสามารถของเราก็เป็นสิ่งที่ ควรหยิบฉวยไว้ และเราไม่รู้ หรอกว่าอัลลอฮฺอาจช่วยเหลือให้ความดีเล็กๆน้อยๆเช่นนี้แพร่ขยายกว้างขวางออก ไปเป็นขุมคลังที่มาของความดีอีกนานัปการก็เป็นได้ โดยเฉพาะหากมันเป็นความดีที่ทำไปโดยบริสุทธิ์ใจเพื่อพระองค์ผู้เดียว

         วันนี้ ลองทบทวนตัวเราเองดูซิว่าได้หลงลืมหรือละเลยคนสำคัญที่อยู่ข้างๆบ้านเรามา ชั่วนาตาปีไปบ้างหรือเปล่า บางทีทางแก้ปัญหาหลายๆอย่างทั้งของชีวิตเราและของสังคมมุสลิมอาจอยู่แถวๆ บ้านเรานี่เองก็เป็นได้