ธุรกรรมธนาคารอิสลามและความรับผิดชอบต่อสังคม

       ธนาคารทั่วไปแล้วถูกสร้างขึ้นด้วยกับความร่วมมือของด้านการเงินของคนหลายๆกลุ่มในสังคม โดยที่ธนาคารเองได้ประโยชน์จากทรัพย์สินดังกล่าวที่มีผู้มาฝากจากคนกลุ่มต่างๆในสังคมอีกเช่นเดียวกัน และคนในสังคมนั้นๆก็ได้นำทรัพย์สินไปลงทุนในชนิดต่างๆกันออกไปซึ่งธนาคารก็ได้รับค่าธรรมเนียมต่างๆ ดังนั้นจึงไม่ใช่สิ่งที่เกินความเป็นจริงนักหากจะกล่าวว่าคนในสังคมมีส่วนร่วมในการช่วยเหลือและสนับสนุนตั้งแต่ก่อตั้งจนธนาคารประสอบความสำเร็จด้านการเงิน ซึ่งเป็นสิ่งที่สมควรเป็นอย่างยิ่งต่อธนาคารในการตอบแทนสังคม

       ที่ได้กล่าวไปข้างต้นนั้นมิได้ต้องการให้ธนาคารแสดงความรับผิดชอบด้วยกับ การให้(เปล่า) หรือการบริจาคแต่อย่างใด ซึ่งเป็นที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่าธนาคารนั้นมีเป้าหมายด้านการเงินและแสวงหากำไรเพื่อจูงใจผู้ถือหุ้นของธนาคารเองและธนารคารเองก็มิได้เป็นองค์กรด้านสังคมสงเคราะห์ อย่างไรก็ตามธนาคารสามารถมีบทบาทในการช่วยเหลือสังคมด้วยกับการช่วยเหลือด้านการเงินในด้านบริการชนิดต่างๆ

        รูปแบบความรับผิดชอบต่อสังคมของธนาคารนั้นมีหลากหลายรูปแบบแต่สิ่งที่จำเป็นที่จะต้องพิจารณามากที่สุดนั้นคือ การเปลี่ยนจากระบบธนาคารดอกเบี้ยมาสู่ธนาคารระบบอิสลามซึ่งเป็นสิ่งที่สังคมสมัยนี้คาดหวัง จากหลักฐานด้านความยอมรับและทฤษฎีของสถาบันการเงินระบบอิสลาม โดยที่เราสามารถมองเห็นตัวอย่างได้ชัดเจนจากในประเทศต่างๆที่ไม่ใช่ประเทศมุสลิมต่อการให้ความสำคัญกับรูปแบบบการเงินชนิดนี้ ทุกสิ่งที่ได้กล่าวไปเน้นให้เห็นความรับผิดชอบต่อสังคมโดยการวางแผนอย่างรัดกุมในกระบวนการเปลี่ยนระบบดังกล่าว เพื่อมิให้เกิดการเอารัดเอาเปรียบลูกค้าโดยมองเห็นโอกาสในการทำกำไรจากการเป็นผู้ให้บริการแต่เพียงผู้เดียว ซึ่งอาจส่งผลกระทบให้คนทั่วไปหันกลับไปสู่ธนาคารระบบเดิมๆ เนื่องจากไม่สามารถยอมรับการเอารัดเอาเปรียบจากธุรกรรมของธนาคาร ดังนั้นธนาคารควรที่จะแสดงความรับผิดชอบต่อสังคมด้วยกับการคิดกำไรที่สมเหตุสมผลปราศจากการค้ากำไรเกินควร เหมือนดังเช่นการเพิ่มอัตราดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมต่างๆที่เกิดขึ้นในธนาคารระบบดอกเบี้ย

        สิ่งที่เป็นข้อเสียอีกข้อหนึ่งคือการเพิ่มภาระทางการเงินให้กับลูกค้าของธนาคารเอง โดยเฉพาะที่เกิดขึ้นกับในกรณีของผู้บริโภคและความร่วมมือทางการเงินอย่างจริงใจต่อสังคม ซึ่งธนาคารตามความเป็นจริงควรมีส่วนร่วมอย่างจริงจังในการพัฒนา ช่วยเหลือและในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจภายในประเทศซึ่งเป็นเป้าหมายหลักของธนาคาร

        สุดท้ายนี้จากสิ่งที่ได้กล่าวไปทั้งหมดข้างต้นแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของบทบาทและความรับผิดชอบทางสังคมของธนาคาร ซึ่งเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับธนาคารที่จะต้อแสดงให้สังคมเห็นถึงความจริงใจในการช่วยเหลือสังคม และไม่ละเลยการให้บริการธุรกรรมการเงินชนิดต่างๆอย่างครบถ้วนและยุติธรรม ตามความคิดของผู้เขียนคิดว่าธนาคารหรือสถาบันการเงินต่างๆนั้นจะเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจในท้องถิ่นและรวมไปถึงประเทศ หากว่าสามารถให้ความสำคัญกับภาคสังคมและยึดมั่นในการสนับสนุนภาคธุรกิจขนาดย่อมและขนาดใหญ่ไปพร้อมๆกัน รวมไปถึงการสนับสนุนภาคสังคมด้วยกับการบริจาคและการให้ ( เปล่า ) ซึ่งยังไม่เป็นที่นิยมแพร่หลายมากนักในธุรกิจชนิดนี้